به نام خدا

واعلم ان الوجود كلما كان ابسط و بالوحدة اقرب كان اشتماله علي الكثرات اكثرو حيطته علي المتضادات اتم….سمعت من احد المشايخ من ارباب المعرفة رضوان الله عليه يقول ان في الجنة شربة من الماء فيها كل اللذات من المسموعات بفنونها من انواع الموسيقي و الالحان المختلفة و من المبصرات باجمعها من اقسام لذات الاوجه الحسان و سايرها من الاشكال و الالوان و من ساير الحواس علي ذاك القياس حتي الوقاعات و ساير الشهوات كل يمتاز عن الآخر و سمعت من احد اهل النظر رحمه الله تعالي يقول ان مقتضي تجسم الملكات و بروزها في النشأة الآخرة ان بعض الناس يحشر علي صور مختلفة فيكون خنزيرا و فأرة و كلبا الي غير ذلك في آن واحد و معلوم ان ذلك لسعة الوعاء و قربها من عالم الوحدة و التجرد و تنزههاعن تزاحم عالم الطبيعة و الهيولي. فحقيقة الوجود المجردة عن كافة التعلقات و عين الوحدة و صرف النورية لما كانت بسيطة الحقيقة و عين الوحدة و صرف النورية بلا شوب ظلمة العدم و كدورة النقص فهي كل الاشياء و ليس بشيي منها.
[1] اقول: و سمعت ايضاً من بعض الأجلة من اهل العلم و المراقبة ان بعض الائمة، عليهم السلام، اعطاه فى المنام لقمة طعام فيها طعم كل الاطعمة و الاشربة. و اني اتيقن بصدق مقاله. و رأيت ايضاً في عيون اخبار الرضا، عليه السلام، ما حاصله ان بعض الرواة سأل الرضا، عليه السلام، عن تناول آدم من الشجرة المنهية بأنا روينا في ذلك مختلفاً، ففي بعضها الحنطة و في بعضها غير ذلك، قال‏(ع):
ان طعام الجنة فيها طعم كل الاطعمة
شرح دعاي سحر، امام خميني، ص44
ترجمه:
[وجود هر چه بسيط تر، احاطه آن بر كثرات بيشتر است‏]
بدان، اى عزيز، كه وجود هرچه بسيطتر و به وحدت نزديك‏تر باشد شمولش بر كثرات بيشتر و احاطه‏اش بر امور متضاد كامل‏تر است. امورى كه در عالم زمان متفرق‏اند در عالم دهر مجتمع‏اند و چيزهايى كه در ظرف خارج با هم متضادند در ظرف ذهن با هم هماهنگ هستند. امورى كه در نشئه اول متفاوت‏اند در نشئه آخرت با هم متفق‏اند و اين به سبب وسيع بودن ظرف‏ها و نزديكى آن‏ها به عالم وحدت و بساطت است. شنيدم يكى از ارباب معرفت، رضوان الله تعالى عليه، مى‏فرمود: «جرعه‏اى آب در بهشت شامل همه لذت‏ها، اعم از شنيدنى‏ها (انواع موسيقى و نغمه‏هاى مختلف) و ديدنى‏ها (لذت‏هاى حاصل از ديدار صورت‏هاى نيكو و ديگر شكل‏ها و رنگ‏ها) است. ساير حواس هم بر همين قياس‏اند و لذت‏هاى هر يك به طور جداگانه و متمايز از ديگر حواس درك مى‏شوند. و اين به سبب حكومت نشئه خيال و بروز سلطنت آن است» .
نيز شنيدم كه يكى از اهل نظر، رحمة الله عليه، مى‏گفت: «مقتضاى تجسم ملكات و بروز آن‏ها در نشئه آخرت آن است كه برخى از مردم با صورت‏هاى متفاوت مبعوث شوند و در آن واحد به شكل خوك و موش و سگ و ديگر شكل‏ها در بيايند». روشن است كه سبب اين امر وسعت ظرف و نزديكى آن به عالم وحدت و تجرد و بر كنارى آن از تزاحم عالم طبيعت و هيولاست.
پس، حقيقت وجود كه مجرد از جميع تعلقات… است از تعلق خلق و تجرد امر نيز منزه است، زيرا بسيط الحقيقه و عين وحدت و نور بدون آميختگى با ظلمت عدم و كدورت نقص است. پس، همه اشياء است در عين حال كه هيچ يك از آن‏ها نيست.
از يكى از بزرگان اهل علم و مراقبه شنيدم كه يكى از ائمه، عليهم السلام، در خواب به او لقمه‏اى غذا داده بودند كه مزه همه غذاها و نوشيدنى‏ها را با خود داشته. و من به صدق گفتار ايشان يقين دارم. همچنين در كتاب عيون اخبار الرضا روايتى ديدم كه خلاصه آن اين بود كه بعض اصحاب امام رضا( ع) از نوع درخت ممنوعى كه حضرت آدم از آن تناول كرده بود پرسيدند كه آيا آن خوردنى گندم بود يا غير آن. حضرت پاسخ داده بودند كه طعم تمامى غذاها در غذاى بهشتى نهفته است.
امام خمينى(ره)/سيد احمد فهرى، ترجمه و شرح دعاى سحر، ص 30، 1جلد، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره) – تهران، چاپ: دوم، 1388.

ضعف قوه تصويريه
در اثر ضعف قوه تصويريه نمي توانيم عذاب ها و ابتلاءات جهنم را تصوير كنيم و مفاد آيات و روايات مربوطه را در يابيم نظير آن كه فردي نمي تواند نتيجه و پي آمد دعوا و درگير شدن با يك انسان بسيار قوي تر از خود را تصور كند و بي باكانه و متهورانه اقدام مي كند و آسيب فراواني مي بيند و ضرر و زيان زيادي را متحمل مي شود كه اگر قبل از اقدام، تصوري ازآن داشت رفتار ديگري مي كرد. احتمالات بسيار ضعيف بعضي از ماها در مورد اتفاقات بعد از مرگ، باعث تجري بر گناه مي شود و گرنه عقلايي نيست كه با احتمال بالا مثلا 50 و حتي20 در صد سوختن در آتشی سوزان مثل تنور نانوايي و… باز هم اقدام كند. به خصوص كه مثلا راه امن و وسيله پيشگيري راحت و آساني هم در كنار و اختيار انسان باشد.
در روانشناسي دارند كه ضعف قوه تصويريه، نبايد با شجاعت اقدام و ارتكاب بعضي كارها اشتباه شود. (متاسفانه منبع را ياد داشت نكرده بودم)
اين كه قرآن فرموده:
وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ وَإِنَّهَا لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخَاشِعِينَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلَاقُو رَبِّهِمْ وَأَنَّهُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ. 45 46 – بقرة
خاشعين كساني اند كه گمان دارند خدا و آخرت هست و مفسران گفته اند اين ظن به معناي علم است شايد به همين جهت باشد كه اگر انسان صدق و درستي عالم غيب را احتمال بالا هم بدهد، خاشع مي شود تا چه رسد به علم و احتمال صد در صد كه معصوم یا تالی تلومعصوم مي شود.
مگر اين كه قابليت و شايستگي هدايت را از دست داده باشد كه در آن صورت با وجود يقين به حقايق عالم غيب، باز هم راه انكار و كفر و مخالفت را در پيش مي گيرد:
وَجَحَدوا بِها وَاستَیقَنَتها أَنفُسُهُم ظُلمًا وَعُلُوًّا فَانظُر کَیفَ کانَ عاقِبَةُ المُفسِدینَ
وآن را از روی ظلم و سرکشی انکار کردند، در حالی که در دل به آن یقین داشتند! پس بنگر سرانجام تبهکاران (و مفسدان) چگونه بود. سوره نمل آیه ۱۴